2026-njy ýylyň 28-nji aprelinde Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynda “Türkmenistanda gaýtadan dikeldilýän energetikany ösdürmegiň mümkinçilikleri. Günüň energiýasynyň potensialy. Mümkinçilikler we kynçylyklar” atly tehniki seminar geçirildi. Bu çäre ýurdumyzyň energetika garaşsyzlygyny berkitmek we ekologiýa taýdan arassa energiýa çeşmelerine geçmek ugrundaky yzygiderli ädimleriniň biridir.
Bu maslahat Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň hem-de iki sany iri halkara taslamasynyň – Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüş Maksatnamasynyň we Global Ekologiýa Gaznasynyň (BMGÖM/GEG) “Energiýa taýdan netijeli we durnukly gurluşyk pudagy babatynda kadalaşdyryjy-hukuk binýady kämilleşdirmek arkaly Türkmenistanyň milli mümkinçiliklerini giňeltmek” atly taslamasynyň hem-de Ýewropa Bileleşiginiň “Merkezi Aziýada durnukly energetika aragatnaşygy” (SECCA) taslamasynyň bilelikde gurnamagynda amala aşyryldy. Bu halkara hyzmatdaşlygy, dünýäniň iň döwrebap tehnologiýalaryny Türkmenistanyň milli ykdysadyýetine uýgunlaşdyrmaga we bu ugurda hünärmenleriň bilimlerini kämilleşdirmäge gönükdirilendir.
Seminaryň esasy üns merkezi Türkmenistanyň tebigy-howa şertlerinde günüň energiýasyny ulanmagyň örän uly mümkinçiliklerine gönükdirildi. Ýurdumyzda ýylyň dowamynda güneşli günleriň sanynyň köp bolmagy, fotowoltaik ulgamlaryny we günüň ýylylyk kollektorlaryny giňden ornaşdyrmak üçin amatly şertleri döredýär. Halkara we milli bilermenler günüň energiýasyny diňe bir iri energetika desgalarynda däl, eýsem binalaryň özbaşdak energiýa üpjünçiligi ulgamlaryna integrasiýa etmek meselelerini içgin seljerdiler.
Şeýle-de bolsa, seminarda bu ugurdaky kynçylyklara we “wezipelere” hem aýratyn orun berildi. Günüň energiýasynyň üýtgäp durýan häsiýeti, energiýany saklaýjy ulgamlaryň zerurlygy, tora birikdirilme meseleleri we çäge tupanlarynyň panel effektine ýetirýän täsirini azaltmak ýaly tehniki meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Bilermenler durnukly energetika aragatnaşyklaryny döretmekde innowasion inženerçilik çözgütleriniň we sanly dolandyryş ulgamlarynyň ähmiýetini nygtadylar.
Kadalaşdyryjy-hukuk binýadyny kämilleşdirmek bu pudagyň ösüşiniň ýene-de bir möhüm sütünidir. Taslamanyň çäklerinde amala aşyrylýan işler, Türkmenistanda gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleri hakyndaky kanunçylygyň iş ýüzünde durmuşa geçirilmegine we gurluşyk standartlarynda gün tehnologiýalarynyň hökmany element hökmünde göz öňünde tutulmagyna ýardam edýär. Bu bolsa öz gezeginde ýurdumyzyň durnukly şäher gurluşygy strategiýasyna doly laýyk gelýär.
Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň baştutanlygynda Türkmenistan “ýaşyl” energetika geçmek bilen pes uglerodly ösüşi üpjün edýär. Gaýtadan dikeldilýän energiýanyň geriminiň giňelmegi tebigy baýlyklarymyzy tygşytlamaga we ekologiýa ýüküni azaltmaga mümkinçilik berýär. Seminara gatnaşyjylar halkara we milli derejedäki bu hyzmatdaşlygyň ýurdumyzyň energetika pudagyny döwrebaplaşdyrmakda we geljek nesillere ekologiýa taýdan arassa dünýäni galdyrmakda möhüm rol oýnajakdygyny bellediler. Tehniki seminar netijeli maslahatlar bilen öz işini tamamlady.
Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň
Ylym bölümi
